Stuur deze pagina door naar een vriend of vriendin


 

 

PDF E-mail Print

Veelgestelde vragen

Soms kun je je een poosje somber voelen, je hebt nergens zin in en je ziet het niet meer zitten. Je kunt ook prikkelbaar zijn. Het kan zijn dat de somberheid vanzelf overgaat. Als dit niet het geval is en langer duurt dan twee weken en het rotgevoel duurt echt de hele dag, dan kan het zijn dat het om een depressie gaat. Het is niet eenvoudig te beoordelen of je een depressie hebt. Dat kan alleen een deskundige zoals een huisarts, psycholoog of psychiater.

Het voornaamste verschil is de opleiding en daarmee het soort deskundigheid. Een psychiater is een medisch specialist. Dat wil zeggen dat hij /zij na het artsexamen een specialistische vervolgopleiding heeft gedaan. Een psychiater kan ook psychotherapeut zijn, maar is dat niet automatisch. Psychologen die mensen met een depressie behandelen, hebben na hun studie Psychologie op de universiteit een vervolgopleiding gedaan, waardoor ze de beschermde titel ‘gezondheidszorg psycholoog’ mogen voeren. Als ze nog verder zijn opgeleid mogen ze de titel ‘klinisch psycholoog’ voeren.
Een verwijzing naar een psychiater ligt het meest voor de hand voor de diagnostiek, behandeling en begeleiding van ernstige psychiatrische stoornissen. Een psychiater is bevoegd om medicijnen voor te schrijven, in tegenstelling tot een psycholoog. Voor de diagnostiek en behandeling van minder ernstige psychische problemen kun je worden verwezen naar een psycholoog. Psychotherapie wordt meestal gegeven door een psycholoog, maar kan ook worden gegeven door een psychiater. Neuropsychologisch testonderzoek gebeurt door een psycholoog. Een psychiater zal voor dergelijk onderzoek naar een psycholoog verwijzen. Een psychiater kan ook voor psychotherapie naar een psycholoog verwijzen.

Als je met je klachten naar de huisarts gaat en deze denkt dat het verstandig is om je door te verwijzen, dan zal hij dit aan je voorstellen. Meestal is dit het geval bij langdurige of ernstige depressieklachten. De huisarts kan je naar een psycholoog verwijzen als hij denkt dat je baat kunt hebben bij een bepaalde vorm van therapie.

Je kunt zelf naar een psycholoog stappen voor een behandeling, niet naar een psychiater. Een psychiater en een psychotherapeut zijn zogenoemde 'tweedelijns hulpverleners' en daar kun je zonder verwijzing van de huisarts, arbo-arts of psycholoog in principe niet terecht.

De combinatie van medicijnen en gesprekstherapie komt veel voor. Een huisarts is geen psychotherapeut, dus op zich is het niet vreemd dat je geen psychotherapeutische gesprekken met hem hebt. Toch kan het goed zijn om met de huisarts af te spreken dat je regelmatig op zijn spreekuur komt, om te vertellen hoe het gaat. Heb je meer diepgang of echte psychotherapie nodig, dan kan hij je verwijzen naar een psycholoog of psychotherapeut.

Aan een depressie liggen vaak bepaalde gedachtepatronen, gedragingen en/of nare ervaringen ten grondslag. Daarom is een pil vaak alleen niet genoeg is om van de depressie af te komen. Het is gebleken dat mensen sneller en beter uit een depressie komen als ze óók psycho-, gedrags- of een andere vorm van gesprekstherapie hebben gevolgd. Ook maakt de combinatie van pillen en praten de kans op een terugval (na het stoppen van het medicijngebruik) over het algemeen kleiner.

Dat kan: medicijngebruik is niet de enige en zelfs niet altijd de beste oplossing. Met zelfhulptips, gesprekstherapie, steun uit je omgeving of lotgenotencontact kun je ook werken aan je herstel. Als je merkt dat dit allemaal niet werkt of dat je depressie verergert, dan is het misschien toch verstandig om je keuze over de antidepressiva eens opnieuw te bespreken met je behandelend arts.

Er is geen standaard termijn te noemen waarbinnen een behandeling helpt. Dat is per persoon, situatie en ernst van de klachten verschillend. Als je medicijnen gaat gebruiken, zul je hier na gemiddeld twee tot vier weken iets van gaan merken, soms al sneller. Vraag je psychiater gerust naar hoe lang hij of zij denkt dat je behandeling nodig hebt; het is geen garantie, maar het kan je een idee geven.

Als je wordt verwezen naar een psychiater, kun je een persoonlijke voorkeur opgeven voor een bepaalde persoon of een bepaalde plek. Je mag ook altijd aangeven of je liefst een man of een vrouw als behandelaar wilt. Het is niet altijd mogelijk dat je terecht komt bij de persoon van je keuze, maar de verwijzer zal er zeker rekening mee houden. Ben je al bij een psychiater en wil je een andere, bespreek dit dan met hem of haar. Hij of zij kan je dan eventueel doorverwijzen naar een collega. Lukt het om welke reden dan ook niet om dit te bespreken, ga dan naar je huisarts of arbo-arts. Het voordeel van een zelfstandig gevestigd psychiater is dat je meteen bij het eerste contact kennismaakt met je behandelaar. Meestal heeft hij of zij zich op internet al gepresenteerd.

Als je het idee hebt dat de behandeling niet of niet voldoende werkt, bespreek dit dan in eerste instantie met je behandelaar. Jullie kunnen vervolgens samen zoeken naar een oplossing. Je bent vrij om over te stappen naar een andere behandelaar; bespreek dit liefst wel voordat je actie onderneemt. Gebruik je medicijnen en vind je dat die niet (voldoende) werken? Stop nooit zomaar zelf: overleg eerst met de huisarts of psychiater die ze voorschrijft.

In veel behandelingen wordt ook gekeken naar de directe omgeving van de cliënt. Het kan dus zijn dat de behandelaar jou als partner uitnodigt voor één of meer gesprekken. De behandelaar en je partner bepalen in principe wanneer en hoe vaak jij aanwezig bent. Het is niet gebruikelijk dat partners bij alle sessies zijn, tenzij het om relatietherapie gaat. Bespreek ook met je partner wat zijn of haar wensen zijn.

Als je duidelijke afspraken kunt maken met je partner over het alleen zijn, is dat een goede eerste stap. Is afspraken maken niet (meer) mogelijk en is er (terechte) vrees dat hij/zij zichzelf iets aandoet? Probeer er dan voor te zorgen dat je partner de nodige hulp krijgt, uit de omgeving of professioneel. Je kunt zelf natuurlijk zo veel mogelijk bij je partner zijn, maar je moet hier niet zelf onder gaan lijden. Overleg ook met de huisarts of behandelaar als het alleen zijn van je partner niet meer verantwoord is.

Probeer zo veel mogelijk te luisteren, te troosten en begrip te tonen. Een depressief persoon is niet altijd gemakkelijk gezelschap, maar probeer er voor je partner, familielid of vriend(in) te zijn. Je kunt stimuleren dat degene over zijn of haar gevoelens praat, voor zichzelf blijft zorgen en hulp zoekt als dat nodig is. Zelf kun je niet alleen een steun zijn, maar ook afleiding bieden door samen dingen te blijven ondernemen. Wees voorzichtig met goedbedoelde tips: dit kan averechts werken en irritaties opwekken. Blijf wel in gesprek; ga elkaar niet mijden.



Staat uw vraag er niet bij, mail dan naar vragen@biologischeklokendepressie.nl.